Яр Чаллы — Татарстан Республикасының төньяк-көнчыгышында, Кама елгасының сул ярында урнашкан шәһәр. 1982–1988 елларда шәһәр Брежнев исемен йөрткән. Кама ярлары автомобиль һәм тимер юллар үтә торган плотина аша тоташкан.
- 548 221 халык саны (2025)
- 171,03 км² шәһәр мәйданы
- 1626 нигез салынган ел
- 3 шәһәр районы
Гомуми мәгълүмат
Яр Чаллы — республика әһәмиятендәге шәһәр, Яр Чаллы агломерациясенең төп үзәге һәм Түбән Кама территориаль-җитештерү комплексының мөһим шәһәре. Халык саны буенча ул Татарстанда икенче урында тора.
Шәһәр Кама елгасының сул ярында, Түбән Кама сусаклагычы буенда урнашкан. Яр Чаллы тимер юллар, елга порты, автомобиль юллары һәм Бигеш аэропорты белән бәйле зур транспорт төене булып тора.
Белешмә мәгълүмат
- Ил
- Россия Федерациясе
- Федерация субъекты
- Татарстан Республикасы
- Координаталар
- 55°42′00″ т. к. 52°20′00″ кч. о. (спутник картасы)
- Эчке бүленеш
- Комсомол, Автозавод һәм Үзәк районнар
- Шәһәр башлыгы
- Наил Гамбар улы Мәһдиев
- Нигез салынган
- 1626 ел
- Элекке исемнәре
- Брежнев (1982–1988)
- Шәһәр статусы
- 1930 елдан
- Халык тыгызлыгы
- 2984 кеше/км²
- Агломерация
- 1,1 млн кеше
- Милли состав
- татарлар — 48,8%, руслар — 46,2%, чуашлар — 1,1%, башкортлар — 0,7%, удмуртлар — 0,3%, башка милләтләр — 3,2%
- Халык атамасы
- чаллылы, чаллылылар
- Сәгать поясы
- UTC+3
- Телефон коды
- +7 (8552)
- Почта индекслары
- 4238**
- Автомобиль коды
- 16, 116
- ОКАТО коды
- 92 430
Шәһәр районнары
Башкарма комитет структурасына шәһәрнең территориаль органнары керә:
- Автозавод районы администрациясе;
- Үзәк район администрациясе;
- Комсомол районы администрациясе.
Комсомол районына ГЭС, ЗЯБ, Сидоровка, Орловка, Элеватор тавы, «Замелекесье» микрорайоны, Суровка, БСИ һәм Энергетиклар районы керә.
Үзәк районга 1–8, 11–19, 31, 36–45, 56, 58, 59 комплекслар, Медицина шәһәрчеге һәм 2 нче автомобиль юлыннан көньяк-көнбатыштагы объектлар керә.
Автозавод районына 20–30, 46–54 комплекслар һәм шәһәрнең төньяк-көнчыгыш өлешендәге торак массивлар керә.
Комплекслар
Яр Чаллыда торак микрорайоннарны гадәттә комплекслар дип атыйлар. Шәһәрдә ике төрле адреслау кулланыла: урам буенча йорт номеры һәм төзелеш адресы, ягъни комплекс буенча адрес.
Комсомол һәм Үзәк районнарда бер үк номерлы комплекслар очрый, шуңа күрә адресны төгәл күрсәткәндә районны яки урам адресын да язу мөһим.
Автозавод районында кайбер йорт адресларында өстәмә ноль кулланыла, мәсәлән: Яр Чаллы шәһәре, 8/01 йорты.
Халык
Халык санын алу мәгълүматлары буенча Яр Чаллыда якынча 548 мең кеше яши. Бу Татарстан халкының 13,7 проценты тирәсе.
КамАЗ, нефть химиясе предприятиеләре, Зәй ГРЭСы һәм Түбән Кама ГЭСы шәһәрнең машина төзелеше, нефть химиясе һәм энергетика үзәге буларак әһәмиятен билгели.